Berichten

Een commando, een imam en een abt

Leiderschapsdriedaagse NUOVO Scholengroep

Het vraagstuk

CvB-voorzitter Leon de Wit: “Door een fusie kreeg ons MT er begin vorig schooljaar een bestuurder en drie schoolleiders bij. Daarnaast traden nóg twee nieuwe schoolleiders aan. Ons ‘oude’ MT ontleende veel kracht aan een studiereis naar Zuid-Afrika waar we – aan de hand van de filosofie van Ubuntu – samen ons leiderschap hadden verkend. Maar daar konden we niet meer aan blijven refereren. Om in het nieuwe MT een vergelijkbare verbinding te krijgen, hadden we een nieuwe, gezamenlijke ervaring nodig.

Bij een bestuur van onze omvang (14 scholen, red.) speelt de vraag naar autonomie een grote rol. Als MT-leden moet je elkaar waarderen en respecteren. Het werkt niet als je bij elke vraag weer moet aftasten waar iedereen staat.

Met het oog op de draagkracht wilde ik dat niet zelf organiseren. Ik heb een bestuurdersbelang, dan kunnen proces en inhoud door elkaar gaan lopen. Externen kunnen goed op de proceskant blijven. Dan kunnen we samen werken aan dezelfde vragen en ons allemaal even kwetsbaar opstellen.”

 

 

De aanpak

“We vroegen twee adviseurs met wie we goede ervaringen hadden: Robbin vanuit BdB en Saskia Tjepkema van Kessels en Smit. Zij hebben samen met ons het programma vormgegeven. Vanuit NUOVO dachten ook de HR-functionaris en enkele schoolleiders mee over het programma.

Het werd een tweetrapsraket (eerst één dag, toen een tweedaagse) waarin diverse typen leiderschap langskwamen. We spraken over leiderschap bij de Special Forces (met Erik van BdB), in de moskee (met Yassin van BdB) en in het klooster (met de abt).

Openbaar onderwijs is religievrij en dat is voor sommigen van ons een principiële keuze. Dat wij voor de tweedaagse het klooster in gingen, zorgde voor een verrassende constellatie. We hebben uitvoerig met de abt gesproken. Wat leidinggeven daar betekent, de opoffering die je jezelf moet getroosten, 365 dagen per jaar, de rest van je leven – wat dat betekent, voel je pas als je er bent en dat brengt toch wel een reflectie bij jezelf op gang.”

 

“Na afloop voelde ik: nu kunnen we de next step zetten als team. We weten waarvoor we het doen, we weten wat we aan elkaar hebben en dat we op elkaar kunnen terugvallen.”

 

Het resultaat

“In drie dagen tijd hebben we echt het nieuwe management van NUOVO gecreëerd. Na afloop voelde ik: nu kunnen we de next step zetten als team. We weten waarvoor we het doen, we weten wat we aan elkaar hebben en dat we op elkaar kunnen terugvallen. Natuurlijk hebben we sindsdien een coronacrisis doorgemaakt waarin we continu met dagelijkse zaken bezig waren en er weinig tijd was voor ontwikkelingsvraagstukken. Maar het is wel dankzij dit traject geweest dat we het leiderschap in die crisis goed hebben kunnen vormgeven. Het draagvlak zou anders nooit zo groot zijn geweest. En er komt spoedig een moment waarop we dit weer oppakken.

Terugkijkend heeft dit traject voor mij bevestigd hoe belangrijk het is om van te voren samen heel scherp je doelstellingen te formuleren. Robbin en Saskia hebben dit goed aangevoeld en zo hebben we samen uit dit leiderschapstraject gehaald wat erin zat.”

Stel jezelf de fundamentele vragen

“Crisis inspireert tot creativiteit. Als leider van een gemeenschap denk je al snel twee stappen verder: wat is in deze situatie mijn rol, wat heb ik te doen? Je kijgt nieuwe antwoorden op oude vragen.”

In deel 2 van de interviewreeks ‘Leidinggeven in crisistijd’ spreekt Robbin met Yassin Elforkani, facilitator van socratische gesprekken en leider van een geloofsgemeenschap in Amsterdam. Het hele interview lees je op de pagina Publicaties, maar hier alvast vijf adviezen van Yassin.

Stel jezelf opnieuw de fundamentele vragen
“Als mens vlieg je vaak op de automatische piloot. Er zijn veel vragen waarop je al lang het antwoord denkt te hebben. Maar een crisis maakt dat je anders gaat luisteren. Simpele gesprekken leiden tot nieuwe inzichten. Grote kans dat je ontdekt dat je eerdere antwoorden niet volledig waren.”

Durf twee stappen voorop te lopen
“Leiderschap tonen is verantwoordelijkheid dragen. Als later blijkt dat je goede beslissingen hebt genomen, zijn mensen trots. Je hebt een voorbeeldrol; het is belangrijk te beseffen wat jouw invulling van de leiderschapsrol met mensen doet.”

Gebruik heldere taal
“In crisissituaties luisteren mensen met hun gevoel en daardoor luisteren ze maar half. Je moet dus duidelijk communiceren. Organiseer ook online momenten waar mensen live vragen kunnen stellen en hun zorgen kunnen delen. Het is belangrijk dat mensen voelen dat ze er niet alleen voor staan.”

Benut de kansen van digitalisering
“Door de beperkingen die online communicatie met zich meebrengt, zetten mensen iets extra’s in. Normaal zouden ze misschien in dezelfde ruimte zijn geweest zonder elkaar aan te spreken. Maar nu de fysieke aanwezigheid ontbreekt, gaan ze dingen met elkaar delen. Je zou kunnen zeggen: digitalisering vraagt mensen om eerlijker te zijn en hun gevoel in te zetten.”

Vaar op je morele kompas
“Van moedige besluiten weet je niet altijd of ze goed uitpakken. Waar het om gaat, is dat je een verhaal hebt als je voor de spiegel staat. Dat je weet: op basis van de inzichten van toen heb ik een zo goed mogelijke beslissing genomen, met de veranderde inzichten van nu zou ik het anders doen. Alleen als je morele kompas goed staat, kun je een succesvol leider zijn.”

Deel drie in de reeks wordt een praktijkverhaal.

Ontdek je leiderschap – leergang voor beginnend leidinggevenden

Voor wie

Ben je een startende leidinggevende of ambieer je in de toekomst een leidinggevende rol of positie? Zit je in een bubbel waarin je op zoek bent naar jouw bedoeling (persoonlijk leiderschap) en wil je uitgedaagd worden om ook buiten je eigen context te kijken en te leren? Dan past dit leiderschapsprogramma bij jou.

Inhoud

Om succesvol te zijn als leidinggevende is het van belang dat je jezelf goed kent. Reflectie is nodig om persoonlijk te groeien en daarmee de groei van anderen mogelijk te maken. Deze leiderschapsreis biedt een leerzaam en inspirerend programma waarbij we verschillende perspectieven van leiderschap bij de kop pakken. Het doel is dat je een beeld krijgt van jezelf als mens en in je (mogelijke) rol als leidinggevende.

Je ontdekt je eigen mogelijkheden en beperkingen, je veronderstellingen, je aannames en mogelijke vooroordelen. Je leert je eigen voorkeursstijlen hanteren en je stijlflexibiliteit vergroten. Ook leer je hoe je je eigen context in beweging brengt en mede vormgeeft.

Het programma begint met een driedaagse zonder afleidende impulsen (digital detox). Tijdens deze persoonlijke leiderschapsreis word je deel van een leergemeenschap en een netwerk, waarmee je interessante en ongemakkelijke ontmoetingen hebt. Na de driedaagse volgt een leergang met gastsprekers die je meenemen in de wereld van leiderschap.

Programma

  • Persoonlijke intake
  • Kick-offmeeting
  • Driedaagse leiderschapsreis met creatieve werkvormen
  • Leergang met geïnspireerde gastsprekers
  • Facultatief intervisie- en coachtraject op aanvraag.

Data en locatie 

  • Kick-off meeting:  15 september, 16.00-19.00 uur
  • Driedaagse inclusief overnachting: dinsdag 6 oktober tot donderdag 8 oktober 2020 (inclusief overnachtingen)
  •  Leergang: 10 november, 26 november en 8 december van 9:00-17:00 uur

Kosten 

€ 3.950,- (inclusief overnachtingen en exclusief coachtraject).

Begeleiding

Naima Rahmouni & Wilbert Savonije.

Meer informatie bij Naima Rahmouni (06 14466777) en Wilbert Savonije (06 53267988). Aanmelden? Mail naar info@bureaudebedoeling.nl.

5 adviezen voor leiden in crisistijd

LandschapFlexibiliteit, dat is binnen twee dagen het hele onderwijs online ingeregeld hebben. Adaptiviteit is de stap die erop volgt. Dit ontstond uit nood, maar wat leren we ervan voor straks, als de situatie weer genormaliseerd is?”

De komende weken voert Robbin gesprekken met mensen met een eigen kijk op leidinggeven in crisistijd. De eerste is Erik Wegewijs: motiverend spreker, adviseurkritisch denker en voormalig commandant bij de Special Forces van het Korps Commandotroepen. In het interview (kijk voor de volledige tekst op de pagina Publicaties) geeft hij vijf adviezen aan leiders in de publieke sector. Erik spreekt op persoonlijke titel. 

1. Zet je eigen zuurstofmasker op

“In de eerste dagen was alles gericht op het reorganiseren van het onderwijs. Nu is het tijd om de aandacht te verleggen naar jezelf en naar je team. Net als in het vliegtuig: eerst je eigen zuurstofmasker op, anders kun je anderen niet helpen. Zet je team centraal, voer zowel functionele als persoonlijke een-op-een-gesprekken. Zorg dat je voelbaar aanwezig bent, ook al ben je niet zichtbaar.”

2. Duik niet weg

“Dit is de tijd om voor je keuzes te gaan staan. Verschuil je niet achter corporate party lines. Neem beslissingen en blijf erbij, in de wetenschap dat die beslissingen gevolgen hebben. Wees bereid verantwoording af te leggen. Dit zorgt voor vertrouwen binnen het team”

3. Zoom uit

“Een ruiter is niet sterker dan het paard, maar hij kan het paard wel dresseren. Als mens heb je de kracht om boven de situatie te staan en vanuit de eerste angst en verlamming weer in beweging te komen en in control te zijn. Zoom regelmatig even uit, dan blijf je ontwikkelingen één stap voor.”

4. Leer je eigen lessen

“Je kunt pas anderen leiden als je jezelf hebt leren leiden. Diep in je hart weet je wel of je voor deze situatie goed genoeg geëquipeerd was. Ben je nog te veel bezig met jezelf, dan heb je twee keuzes: stoppen of aan de slag gaan om jezelf te ontwikkelen het beter te doen, maar beken in ieder geval kleur.”

5. Kijk vooruit

“Denk nu alvast aan overmorgen. Als straks de situatie is genormaliseerd, wat hebben we hier dan van geleerd? Besef dat je niet van mensen kunt vragen dat ze helemaal teruggaan naar het oude. Niet eerst het nemen van initiatief toejuichen door ruime kaders te stellen en creatieve oplossingen te prijzen om na een crisis de teugels weer volledig aan te trekken. Bied ruimte om ‘lessons learned’ om te zetten in een ‘nieuw normaal’. Dat is adaptiviteit.”

Anders kijken naar leiderschap

Soms is het goed om jezelf even stil te zetten. Als je op de drempel staat van je eerste baan als leidinggevende in het onderwijs bijvoorbeeld. Als je na heel wat jaren werken voelt dat het tijd is voor een tussenbalans. Of als je stevig geworteld bent en wilt weten hoe je als leidinggevende of bestuurder nog meer het verschil kunt maken. Bureau de Bedoeling introduceert drie programma’s waarin je (opnieuw) op zoek gaat naar wat voor jou de bedoeling is.

Ontdek je leiderschap
Voor mensen met leiderschapsambities en beginnende leidinggevenden
Wil je als leidinggevende succesvol zijn, dan is het van belang dat je jezelf goed kent. Door te reflecteren en te groeien kun je de groei van anderen mogelijk maken. In deze leiderschapsreis (deel van een 3 maanden durende leerweg) ga je op zoek naar jouw bedoeling. Dat doe je onder andere in het mooie landschap van de Belgische Ardennen, een metafoor voor het continu veranderende onderwijslandschap.

Terug naar jouw bedoelingNew take on life
Voor leidinggevenden en bestuurders met ervaring
Je werk vraagt veel inzet, veranderingen gaan razendsnel en de hoge werkdruk wint het bijna altijd van de ruimte voor reflectie. Dan komt er een moment dat je behoefte krijgt om opnieuw contact te maken met je oorspronkelijke idealen en ambities. Dit programma bied je de mogelijkheid om je eigen film even stil te zetten, te reflecteren en je te laten inspireren door beelden en verhalen van anderen.

Nederland van Nu Nederland van Nu
Voor senior leidinggevenden en bestuurders
In het Nederland van nu ontstaan gemakkelijk tegenstellingen die tot polarisatie, verharding en verwijdering leiden. Om daar binnen de publieke sector goed leiding en sturing aan te geven, is meer nodig dan een goed managementboek en contact met gelijkgestemden. Tijdens deze leergang staan ‘ongemakkelijke’ ontmoetingen centraal. Als we in staat zijn het gelijk van de ander te begrijpen en ons oordeel uit te stellen, kunnen we met wijze beslissingen maatschappelijke kloven overbruggen.

Meer weten over een van deze programma’s? Mail naar info@bureaudebedoeling.nl voor meer informatie over de inhoud, data en kosten. Of houd de komende tijd deze website en onze LinkedIn-pagina in de gaten.

Bureau de Bedoeling groeit door

Yassin ElforkaniOp 1 februari heeft Yassin Elforkani zich bij ons aangesloten. Yassin heeft als coach en consultant veel ervaring met het ontwarren van maatschappelijke ‘knopen’ en het vlottrekken van vastgelopen situaties. In socratische gesprekken helpt hij mensen en organisaties op zoek te gaan naar antwoorden op ongemakkelijke vragen: bestuurders, leidinggevenden, maar ook leraren en jongeren. Yassin is in te zetten als spreker, senior adviseur en facilitator voor vraagstukken op het gebied van leiderschap en verandering, in het bijzonder als het gaat om diversiteit.

Persoonlijk kennismaken met Yassin?
Mail naar yassin@bureaudebedoeling.nl
of bel 06-51 8448 71. 
Dit is de Bedoeling van Yassin.