Interim in coronatijd (2): John Gooijers

John Gooijers werkte van mei 2020 tot en met februari 2021 via BdB als rector a.i. bij ZAAM, bestuur van het Pieter Nieuwland College in Amsterdam.

“Ik kwam laat in het schooljaar binnen en dan val je midden in de voorbereidingen voor volgend jaar: rooster, formatie, vacatures. Ook vanuit mijn interimopdracht lagen er dingen die meteen om aandacht vroegen. Gelukkig liep het online onderwijs goed. Gevolg was dat ik de eerste tijd vooral de roostermakers en de afdelingsleiders zag en maar mondjesmaat andere collega’s. Dat was een vreemde situatie. Wel konden we met alle collega’s het schooljaar afsluiten en het nieuwe jaar beginnen, dat gaf perspectief. Maar toen we opnieuw in lockdown gingen, zag ik dat de rek er een beetje uit ging. Mijn zorg en aandacht gingen dus vooral uit naar de mensen. Collega’s ervaren de situatie verschillend, je probeert zo te laveren dat alle groepen de aandacht krijgen die zij nodig hebben.”

“Collega’s ervaren de situatie verschillend, je probeert zo te laveren dat alle groepen de aandacht krijgen die zij nodig hebben.”

“Jammer was dat ik minder toekwam aan het in gang zetten van de ontwikkelingen die bij mijn interimopdracht horen. De waan van de dag eist de aandacht op, het is in de hoofden van mensen niet rustig genoeg om over ontwikkeling na te denken. Wel zet de situatie aan tot nadenken over andere vormen van onderwijs. Ook zijn er collega’s die juist nieuwe vaardigheden ontwikkelen; zij gedijen bij de dynamiek van dit moment. Toch hoop ik dat het licht aan het eind van de tunnel niet te lang op zich laat wachten, vooral ook voor de leerlingen die dit jaar examen doen. Voor hen is dit het moeilijkst.”

Interim in coronatijd (1): Naima Rahmouni

Naima Rahmouni, partner bij BdB, werkt sinds mei 2020 als directeur a.i. bij Openbaar Vmbo/mavo Zeist.

“Op een school waar je als interimmer komt, is meestal veel te doen. En corona helpt natuurlijk niet om dat allemaal voor elkaar te krijgen. Je mist toch voor een deel de verbinding met je team. We hadden hier onlangs een open dag, toen waren alle collega’s even tegelijk op school (onze bezoekers kwamen online). Dat was een prachtige ervaring, er waren meer bezoekers dan ooit tijdens een open dag! Ineens voel je dan weer hoezeer je de relatie nodig hebt om samen aan het onderwijs te bouwen.

Collega’s gaan aan op het moment dat zij over hun vak mogen praten. Dan verschijnt hun passie, hun betrokkenheid, de behoefte om samen met collega’s en leerlingen onderwijs vorm te geven. Wat is onderwijs? Een plek waar je bijeenkomt om samen te leren. Ik ben me de laatste tijd gaan afvragen of we het onderwijs niet veel meer zo moeten benaderen. Niet als een systeem, maar als een plek waar je elkaar ontmoet en een leergemeenschap vormt.

“Ik wil dat mensen ervaren dat ik geen interimmer ben die de boel met een staalborstel kom schoonvegen; dat ik samen met hen aan de school wil bouwen, een leergemeenschap wil vormen”

Sowieso zijn er op een school waar je als interimmer aan de slag gaat, altijd meer en andere dingen te doen dan vooraf bekend. Dat zeg ik bij het begin van elke opdracht ook tegen het bestuur: ‘ik merk pas wat de vraag is, als ik met beide benen in de praktijk sta.’ Hier in Zeist is het bijvoorbeeld ook van belang om te bouwen aan de cultuur, zodat mensen weer vol zelfvertrouwen de school kunnen vertegenwoordigen. Dat is een gezamenlijke opdracht, waarin ik het team wil meenemen. Maar het is ingewikkeld dat nu alles op afstand is. Ik mis de spontaniteit, het even binnenstappen in de klas, de ontmoetingen bij het koffiezetapparaat en in de docentenkamer. Ik wil dat mensen ervaren dat ik geen interimmer ben die de boel met een staalborstel kom schoonvegen; dat ik samen met hen aan de school wil bouwen, een leergemeenschap wil vormen. Maar voor een leergemeenschap heb je verbinding nodig, ook vanuit de directie. Ik besteed zoveel mogelijk aandacht aan communicatie. Meteen na de open dag een mailtje, elke vrijdagmiddag een weekbericht met alles wat er maar te melden valt. Transparantie is extra belangrijk nu je door corona meer op afstand staat.

Ook voor jezelf kan het eenzaam zijn. Als interimmer mis je de contacten met collega-bestuurders of -directeuren die je in een vaste betrekking opbouwt. Daarom zorgen we vanuit Bureau de Bedoeling dat iedere interimmer een maatje heeft. Iemand die meeleest en meeleeft. Die meedenkt en meekijkt. Ook voor de opdrachtgever is dat fijn. Want mocht ik uitvallen, dan is er altijd iemand anders die ook van de hoed en de rand weet. Interimwerk is samenspel. Dat vind ik het belangrijkst.”

Dit is de Bedoeling van Naima.

 

Maatwerk

Met verbijstering kijk ik naar (stukjes van) de parlementaire enquête ‘Toeslagenaffaire’. Een tranendal, vooral voor de ouders die dit leed is aangedaan. Vingerwijzen, het onvermogen om bij te sturen of het echte probleem te zien. Ingrepen die eerder politiek gemotiveerd lijken dan ingegeven vanuit de wil om problemen op te lossen. Dit zeg ik zonder persoonlijke beschuldigingen, ook omdat ik denk dat de meest (top)ambtenaren en politici – net als ik – met de beste bedoelingen doen wat ze doen. En toch gaat het hier verschrikkelijk mis.
Ondertussen dwalen mijn gedachten naar de ’25 verbetermaatregelen Passend Onderwijs’ van onderwijsminister Arie Slob. Hoe begrijpelijk die ook zijn, en hoe verklaarbaar ook – de vraag blijft wat mij betreft: welk probleem lossen we hiermee op? En voor wie?
Misschien moeten we een beetje minder in politieke oplossingen denken en wat meer vanuit de praktijk. Meer individueel en minder systeem. Het lijkt me dat dát de essentie zou moeten zijn bij passend onderwijs: individueel kijken naar kinderen, hun vermogen, hun talenten en hun omgeving. En natuurlijk ook naar ons eigen vermogen tot maatwerk. Met oog voor de grenzen van de maakbaarheid.

Sharon McCutcheon on Unsplash

‘Verrijk de wereld, ga een vriendschap aan’

Robbin Haaijer en Yassin Elforkani: het verhaal van twee heel verschillende mensen die nieuwsgierig werden naar elkaars leven en ontdekten hoe een simpele vriendschap de persoonlijke én professionele levens van verrassend veel mensen kan verrijken.
Lees hier het artikel

‘Het huis staat, tijd om er te gaan wonen’

Onderzoek naar het potentieel van Resonans speciaal onderwijs

Het vraagstuk
Johan Taal, bestuurder: “Resonans is in januari 2019 ontstaan uit een fusie van twee organisaties voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs. Daarbij is afgesproken om na een tussenevaluatie in 2019 de organisatie in 2020 uitgebreider onder de loep te nemen. Want de ambities die je in zo’n fusie formuleert, kun je alleen waarmaken als je het potentieel van de nieuwe organisatie weet te benutten. De vraag is dus: wat gaan we daarvoor doen? Voor die vraag zochten we een blik van buiten. Geen traditionele onderzoekers die feiten optekenen, analyseren, en dan aanbevelingen doen. Wél mensen die tijdens gesprekken ook ongemakkelijke vragen durven stellen. Die tussen de regels door luisteren naar wat er níet gezegd wordt. Die de onderstroom oppikken die van grote invloed is op de professionele cultuur.”

 

De aanpak
Resonans koos Bureau de Bedoeling. “Robbin en Ekon zouden net de eerste gesprekken komen voeren toen corona uitbrak. Met veel flexibiliteit en creativiteit hebben ze online alternatieven gezocht waarmee we toch het maximaal haalbare konden bereiken. Dat is goed gelukt. Na een eerste gespreksronde met Iepe Roosjen en mij als bestuurders, en vervolgens met teamleiders, sectordirecteuren en medewerkers van het bestuursbureau, hebben Robbin en Ekon hun visie gegeven op waar wij nu staan. Daarna volgde een tweede gespreksronde, vooral over de gedragsveranderingen die nodig zijn om het potentieel van de fusie te realiseren. Daarbij zijn meteen allerlei aanvullende vragen beantwoord waar we mee zaten, bijvoorbeeld rond medezeggenschap.”
“Een opdrachtnemer moet over een bepaalde sensitiviteit beschikken om de aangereikte ruimte ook echt te kunnen benutten voor het goede gesprek. Robbin en Ekon slagen er steevast in om de essentie boven water krijgen. Hun onderlinge synergie speelt daarbij zeker een rol. Wat ik waardeer is dat ze vervolgens niet in de valkuil stappen om ‘college te gaan geven’. Eén keer hebben ze aan ons hun zienswijze gepresenteerd, daarna was er ruimschoots spreektijd voor sleutelfiguren in de organisatie. Dat is wat ik versta onder ‘anders kijken’ en ‘beter luisteren’. Het leidt tot aanbevelingen die in de organisatie worden herkend. En dus tot betere beslissingen.”

“Eén keer hebben ze aan ons hun zienswijze gepresenteerd, daarna was er ruimschoots spreektijd voor sleutelfiguren in de organisatie. Dat is wat ik versta onder ‘anders kijken’ en ‘beter luisteren’.”

Het resultaat
“Het eindrapport heet: ‘Het huis staat, tijd om te gaan wonen’ en dat vat de boodschap wat mij betreft goed samen. Wij weten nu dat onze organisatie toekomstproof is, dat onze drie managementlagen toereikend zijn en dat het goed is dat Resonans ook na mijn pensionering in voorjaar 2021 doorgaat met twee bestuurders. Nu we die helderheid hebben, kunnen we verder met werving en selectie. Een ander advies dat in de organisatie herkend werd, is dat ons bestuursbureau zelf op zoek moet naar manieren om de sectordirecteuren en teamleiders te versterken. Anders blijft het bestuursbureau boven de organisatie zweven.
Het belangrijkste is misschien wel dat Robbin en Ekon ons interactiebewustzijn hebben vergroot. We hebben meer oog gekregen voor de manier waarom we met elkaar omgaan. Als we roepen dat Resonans maximale zelfstandigheid voor medewerkers nastreeft, is dat dan ook zichtbaar in ons gedrag? Bieden we mensen de ruimte? Spreken we ze op die zelfstandigheid aan? Onze rollen zijn scherpgesteld en dat is winst.
Terugkijkend ben ik bevestigd in mijn overtuiging dat je bij het realiseren van het potentieel van een organisatie altijd uitkomt op cultuur. Je raakt snel verzeild in discussies over harken of organisatie-ontwerpen, die hooguit een ondersteunende rol hebben. Waar het om gaat, is of je voldoende investeert in gemeenschappelijk gedachtegoed, of je DNA resoneert in de cultuur. Want daarmee kom je bij de bedoeling van je organisatie.”

Pim Spijker sluit zich aan bij BdB

Met Pim Spijker krijgt Bureau de Bedoeling er een ervaren onderwijsadviseur en interimdirecteur en -bestuurder bij. De passie van Pim ligt bij kinderen en jongeren die extra ondersteuning nodig hebben. Zijn loopbaan staat in het teken van passend en gespecialiseerd onderwijs. Begonnen als leerkracht, werd hij achtereenvolgens teamleider, directeur, bovenschools directeur en bestuurder. Het gaf hem oog voor het primaire proces én het strategisch organisatiebelang. Al die ervaring zet hij nu in voor een bredere doelgroep, steeds met de behoeften van kinderen en leerkrachten als vertrekpunt: “Ik zie het onderwijs graag anders. Inclusiever, met meer gelijkheid en kansen voor iedereen. Mijn rol is om mensen te laten kijken door een andere bril. Samen komen we tot inzichten in kansen en belemmeringen, en tot een frisse kijk op goed onderwijs. Samen en geïntegreerd waar het kan. Apart en gespecialiseerd waar nodig.”

Persoonlijk kennismaken met Pim?
Mail naar pim@bureaudebedoeling.nl of bel 06-44 28 28 47.

Dit is de Bedoeling van Pim.

Even kennismaken: Anouk Janse

Sinds 1 oktober heeft Bureau de Bedoeling in Anouk Janse een nieuwe steun en toeverlaat. Na een lange en veelzijdige loopbaan als personal assistant/office manager in onder andere de IT en projectontwikkeling, bouwt Anouk nu mee aan de groeiende organisatie van BdB. Zij is de rechterhand van Robbin en Naima, ondersteunt en ontzorgt de overige ‘Bedoelers’, en maakt het voor ons allemaal mogelijk dat we ons richten op de dingen waar we goed in zijn.

Persoonlijk kennismaken met Anouk?
Mail naar anouk@bureaudebedoeling.nl of bel 06-55 79 45 29.
Dit is de Bedoeling van Anouk.

Loes Sluiters bij BdB

Op 1 september heeft Loes Sluiters zich aangesloten bij Bureau de Bedoeling. Loes zet zich als organisatieadviseur en procesbegeleider in voor organisaties, samenwerkingen en teams in de publieke sector. Zij is in het bijzonder geïnteresseerd in de werking van systemen: ‘waarom gaan de dingen zoals ze gaan?’ Vanuit een onderzoekende houding kijkt ze naar de interactie tussen mensen en analyseert de dynamiek in groepen. Zij helpt organisaties om situaties te duiden en stimuleert hen om een volgende stap te zetten, zodat ambities elke dag een beetje dichterbij komen.

Persoonlijk kennismaken met Loes?
Mail naar loes@bureaudebedoeling.nl of bel 06-21 31 71 57.
Dit is de Bedoeling van Loes

We hebben het CRKBO-keurmerk!

Goed nieuws voor iedereen die bij ons leergangen, trainingen of andere opleidingen volgt: Bureau de Bedoeling is een CRKBO-geregistreerde instelling. Onze opleidingen voldoen aan de Kwaliteitscode voor Opleidingsinstellingen voor Kort Beroepsonderwijs. Dat betekent dat je verzekerd bent van kwaliteit én dat al onze opleidingen zijn vrijgesteld van BTW.

Een nieuwe weg

Ergens aan beginnen vraagt moed. Ergens samen aan beginnen, vraagt extra moed. En geeft energie. Met deze gedachten begonnen we aan Bureau de Bedoeling. Twee vrouw en één man sterk. Ondertussen zijn we al een clubje, een netwerk of een gemeenschap. In ieder geval zijn wij trots op wat het is en waar we staan. Maar in het wij en in ons samenspel zijn ook drie ikken verbonden. Drie afzonderlijke ikken met eigen kwaliteiten, ambities en dromen, en die blijken voor één van ons toch minder goed te passen dan verwacht.

Marion heeft er na lang wikken en wegen voor gekozen om per 1 september weer als freelancer aan de slag te gaan. Dit biedt haar de ruimte om bij meerdere opdrachtgevers in diverse rollen te opereren. Zij wil zich naast het office management en secretaressewerk ook weer gaan richten op interim opdrachten die meer aansluiten bij haar wensen en ambities, zoals leidinggeven, het (re)organiseren van ondersteunende afdelingen en coaching. Werkzaamheden die de komende tijd minder voor de hand liggen binnen de context van Bureau de Bedoeling. Sterker nog, waar de dynamiek en het beroep dat Bureau de Bedoeling op Marion doet, dit soms tegenwerken.

De beslissing van Marion voelt een beetje pijnlijk en een beetje verdrietig. Maar we begrijpen het wel en gaan ervan uit dat we in de toekomst op een andere manier gaan samenwerken.